معرفي رشته مهندسي فناوري اطلاعات

رشته مهندسي فناوري اطلاعات يكي از جديدترين رشته هاي دانشگاهي در ايران است. اين رشته در سال 81 مورد پذيرش وزارت علوم قرار گرفت و تا به حال در سال هاي تحصيلي 81-82 و 82-83 اين رشته ارائه شده است . برخي از مهمترين دانشگاه هايي كه اين رشته در آنها ارائه مي شود عبارتند از : صنعتي شريف, علم و صنعت, تربيت مدرس و پلي تكنيك.

كارشناسي ارشد اين رشته نيز از همان سال شروع به پذيرش دانشجو كرده است. در ادامه با توجه به آغاز ثبت نام آزمون كارشناسي ارشد به معرفي دروس اين رشته مي پردازيم و ضرايب و گرايش هاي كارشناسي ارشد اين رشته را بررسي مي كنيم.

كارشناسي:

دروس اين مقطع بسيار شبيه به دروس رشته كامپيوتر است و تقريبا دروس اصلي آن با دروس گرايش نرم افزار مهندسي كامپيوتر يكسان است ولي دروس تخصصي و اختياري آن تقريبا به طور كامل با آن متفاوت است. مجموع واحد هايي كه دانشجو براي اخذ مدرك ليسانس بايد بگذراند 149 واحد است.

_ دروس پايه و عمومي :

مجموعا شامل 41 واحد است. 20 واحد عمومي و 21 واحد پايه. دروسي مانند رياضي ۱ , فيزيك۱ و ... جزو دروس پايه اين رشته است و دروس عمومي آن شبيه ساير رشته هاي دانشگاهي شامل دروسي مانند معارف, انقلاب, فارسي عمومي و... است.

_ دروس اصلي :

مجموعا شامل 62 واحد است و در كل تنها در چهار درس (شبكه هاي كامپيوتري 2 , اقتصاد مهندسي , آز شبكه و مباني الكترونيك ديجيتال ) يعني 10 واحد با دروس اصلي رشته مهندسي كامپيوتر فرق دارد. اسامي اين دروس و ضرايب آنها به قرار زير است:
ساختمان هاي گسسته 3
مباني كامپيوتر و برنامه سازي 4
زبان ماشين و برنامه نويسي سيستم 3
ساختمان داده 3
مدار منطقي 3
معماري 3
برنامه سازي پيشرفته 3
سيستم عامل 3
نظريه زبان و ماشين 3
پايگاه داده 3
طراحي الگوريتم 3
مهندسي نرم افزار 1 3
مهندسي نرم افزار 2 3
شبكه هاي كامپيوتري 1 3
شبكه هاي كامپيوتري 2 3
مباني الكترونيك ديجيتال 3
هوش مصنوعي 3
اقتصاد مهندسي 3
آزمايشگاه شبكه 1
آزمايشگاه پايگاه داده 1
ارايه مطالب 2
زبان تخصصي 2
آز سيستم عامل 1

_ دروس تخصصي : مجموعا شامل 31 واحد است كه بطور كامل با دروس تخصي رشته مهندسي كامپيوتر متفاوت است. اسامي اين دروس و ضرايب آنها به قرار زير است:
مباني فناوري اطلاعات
مهندسي فناوري اطلاعات
تجارت الكترونيك
مديريت و كنترل پروژه فناوري اطلاعات
مهندسي فناوري اطلاعات 2
گرافيك كامپيوتري
اصول و مباني مديريت
مولتي مديا
پروژه فناوري اطلاعات
كارآموزي

_دروس اختياري :

دروس اختياري دروسي است كه دانشجو بايد از ميان آنها به دلخواه 5 درس يعني 15 واحد را انتخاب كند. از ميان اين دروس درس هايي ما نند" گرافيك و خبره "به دانشجويان رشته نرم افزار نيز ارائه مي شود. اسامي اين دروس و ضرايب آنها به قرار زير است.

مديريت نگهداري فناوري اطلاعات
تحقيق در عمليات
سيستم هاي خبره
مديريت رفتار سازماني
تعامل انسان و كامپيوتر
مباحث نو در فناوري اطلاعات
سيستم اطلاعات جغرافياييGIS
شبيه سازي كامپيوتري
طراحي و پياده سازي كتابخانه الكترونيك
بهينه سازي كاربردي
نرم افزارهاي توزيع شده
آموزش مجازي


كارشناسي ارشد :
اين مقطع شامل نيمسال تحصيلي است و در 32 واحد به دانجويان ارائه مي شود. پذيرش از رشته هاي مهندسي كامپيوتر, مهندسي الكترونيك و مهندسي صنايع نيز صورت مي گيرد.

_گرايش ها

1- تجارت الكترونيكي
2-سيستمهاي چند رسانه اي
3-مديريت سيستمهاي اطلاعاتي
4-امنيت اطلاعات
5- شبكه هاي كامپيوتري
6- مهندسي فناوري اطلاعات (IT)

_ضرايب دروس و مواد امتحاني :

1- زبان تخصصي، 2-دروس مشترك (شامل ساختمانهاي گسسته، ساختمانهاي داده ها، طراحي الگوريتم، مهندسي نرم افزار ، شبكه هاي كامپيوتري) 3- اصول و مباني مديريت، 4- اصول طراحي پايگاه داده ها، 5- هوش مصنوعي، 6- سيستمهاي عامل، 7- معماري كامپيوتر. ضرايب به ترتيب دروس عبارتند از:
1- تجارت الكترونيكي (1، 2، 1، 1، 1، 1و0) 2-سيستمهاي چند رسانه اي (1، 2، 1، 1، 1، 1 و0 )
3- مديريت سيستمهاي اطلاعاتي (1، 2، 2، 1، 1، 1 و0) 4 - امنيت اطلاعات (1، 2، 0، 1، 1، 1و 1)
5- شبكه هاي كامپيوتري (1، 2، 0، 1، 1، 1 و 1)6- ضرايب همانند گرايش تجارت الكترونيكي

_ دروس دوره ارشد :
الف- دانش زير بنائي (دروس اصلي پايه) 6 واحد
ب- دانش عمليات تخصصي (دروس اصلي تخصصي) 9 واحد
پ- دانش يك حوزه تخصصي (دروس اختياري) 9 واحد
ج- سمينار و روش تحقيق در فناوري اطلاعات 2 واحد
د- پروژه كارشناسي ارشد 6 واحد


_چند نكته:
با توجه به گرايشات مختلف دروس اصلي تخصصي در دو گرايش ( سيستمهاي تكنولوژي اطلاعات ITS و تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات ITC ) ارائه مي شود.

براي پذيرفته شدگاني كه رشته كارشناسي آنها IT نبوده است حداكثر شش واحد جبراني بصورت پيش نياز ارائه مي شود.

_ دروس اصلي ( مشترك )
مديريت و برنامه ريزي منابع اطلاعاتي ۳
مهندسي مجدد الكترونيكي فرايندهاي كسب و كار ۳

_ دروس تخصصي ( ITC )
شبكه هاي كامييوتري و انتقال داده ها ۳
ارزيابي عملكرد سيستم هاي كامپيوتري ۳
سيستم هاي خبره و مهندسي دانش ۳


_ دروس تخصصي ( ITS)
واسط هاي تجارت الكترونيك ۳
بازاريابي استراتژيك بر روي اينترنت ۳
استراتژي تكنولوژي اطلاعات ۳




منبع www.farstec.com



****************************************************


درهزاره سوم ، فناوري اطلاعات يا « IT » به عنوان عمده ترين محور تحول وتوسعه در جهان منظور شده است و دستاوردهاي ناشي از آن ، آن چنان با زندگي مردم عجين گرديده كه رويگرداني از آن ، اختلالي عظيم در جامعه و رفاه و آسايش مردم به وجود مي آورد .

براي مثال ، كامپيوتري شدن بسياري ازامور جاري مردم ، انجام بسياري از كارهاي روزمره بانكي با استفاده از اينترنت و شبكه هاي ارتباطي در منزل و خانه ها ، آموزش الكترونيكي و مجازي و عدم نياز به حضور در كلاس هاي درس ، توسعه وترويج تجارت الكترونيكي از نتايج و دستاوردهاي فناوري اطلاعات است ؛ عواملي كه هر چند ، در مراحل اوليه رشد وتكامل قرار دارند اما درهمين حد نيز در رفاه و آسايش انسان نقش بسيار مهمي دارند .

ازهمين رو امروزه تمامي كشورها در زمينه فناوري اطلاعات و عموميت بخشيدن به آن در جامعه تلاشي پيگير دارند . دركشور ما نيز براي تربيت نيروي متخصص و كارآمد در زمينه IT و حركت سريع دراين عرصه ، رشته IT در دانشگاه ها و مراكز آموزش عالي ارايه مي شود ودرمقاطع كارشناسي وكارشناسي ارشد دانشجو مي پذيرد .

دكتر جلالي كارشناس و متخصصIT ومحقق پژوهشكده الكترونيك دانشگاه علم و صنعت ايران در معرفي اين رشته مي گويد : « فناوري اطلاعات يا IT كه مخفف information Technoblogy مي باشد ، رشته اي است كه تمام رشته هاي دانشگاهي را مي تواند پوشش دهد . منتها از نظر عملياتي يك رشته ميان رشته اي بين كامپيوتر و صنايع و برق است كه دراين ميان امور مربوط به توليد ، پردازش ، نگاهداشت وعرضه اطلاعات به مباحث كامپيوتري مرتبط مي شود ، بحث هاي مديريت اطلاعات و فرآيندهاي آن از سلسله بحث هاي رشته صنايع ورشته برق است وبه خصوص گرايش مخابرات ، انتقالات مرتبط با اطلاعات وداده ها را برعهده دارد.

دكتر جلالي درباره اهميت وكاربرد اين رشته مي گويد:« IT ابزاري است كه امروزه درتهيه ، توزيع وبه كاربري اطلاعات نقش بزرگي را برعهده دارد . براي مثال در امر آموزش ، IT مجموعه اي ابزاري از سخت افزاري ، نرم افزاري و نيروي انساني است كه كمك مي كند تا علم ودانش با بهترين كيفيت و كارآيي درهرزمان و هرمكان در اختيار همه قرار گيرد . از سوي ديگر برخلاف آموزش سنتي ما كه يادگيري با تكيه بر حس شنوايي است ، IT زمينه اي را فراهم مي آورد تا چشم و گوش همزمان دريادگيري نقش داشته باشند و اين امر در فراگيري تأثير فوق العاده اي دارد . زيرا ضريب انتقال از طريق گوش 50 هزار Bit كامپيوتري است درحالي كه ضريب انتقال از طريق چشم و گوش 4 ميليون وسيصد هزار Bit كامپيوتري است . در واقع IT امروزه با تغيير درنحوه انتقال اطلاعات و ايجاد مدارس و دانشگاه هاي مجازي ، آموزش دنيا را تغيير داده و تأثير بسيار زيادي برآن گذاشته است . »

دكتر پدرام مدير گروه مهندسي فناوري اطلاعات دانشگاه صنعتي اميركبير نيز درمعرفي اين رشته
مي گويد :« IT استفاده بهينه از اطلاعات براي كاربردهاي مختلف است يعني متخصص اين رشته بايد بتواند اطلاعات را جمع آوري ، دسته بندي و پردازش كرده و به موقع از آن استفاده نمايد . ازهمين رو كارشناس اين رشته بايد مباني كامپيوتر را بلد باشد . به عبارت ديگر، هسته اصلي اين رشته همان هسته اصلي مهندسي كامپيوتر است منتها چون يكي از توانمندي هاي اصلي كارشناسي اين رشته بهره وري به موقع و صحيح از اطلاعات است ، دانشجوي IT بايد داراي اطلاعات جنبي در زمينه هاي مختلف باشد .

براي مثال ، فردي كه مي خواهد ازاين تكنولوژي درتجارت الكترونيكي استفاده كند بايد مديريت بداند يا فردي كه مي خواهد از IT در آموزش از راه دور بهره ببرد ، بايد با روش هاي آموزش آشنا باشند . »

توانمندي ها و ويژگي هاي لازم براي موفقيت در رشته مهندسي فناوري اطلاعاتي
با توجه به ماهيت ميان رشته اي مهندسي فناوري اطلاعات ، دانشجوي اين رشته لازم است كه به دو مبحث علوم مديريت و كامپيوترعلاقه مند باشد . هم چنين بايد در رياضي توانمند بوده و قدرت تجزيه و تحليل خوبي داشته باشد . زيرا به گفته « الكساندروف ». رياضيدان و فيلسوف معاصر شوروي ، علم رياضي كاربرد فراواني درساير دانش ها ، صنعت و درهمه زمينه هاي مربوط به زندگي بشري دارد اين رشته درحال حاضر از بين داوطلبان گروه آزمايشي رياضي دانشجو مي پذيرد اما دكتر جلالي معتقداست كه رشته IT بايد از بين داوطلبان هر 5 گروه آزمايشي دانشجو بپذيرد و آزمون اين رشته بايد به صورت نيمه متمركز برگزار گردد تا علاقه مندترين و مستعد ترين داوطلبان وارد اين رشته گردند . داوطلباني كه بيش از ورد به دانشگاه با كامپيوتر آشنايي داشته ودراين زمينه توانمند باشند.

فرصت هاي شغلي موجود براي فارغ التحصيلان مهندسي فناوري اطلاعات ( در مقطع كارشناسي ) اين جا يك شهر الكترونيكي است . شهري كه آموزش ، تفريحات ، خريد وفروش و بخش قابل توجهي از ارتباطات آن الكترونيكي مي باشد . دراين شهر، فارغ التحصيلان IT حضوري فعال دارند زيرا از سوار شدن به مترو وتاكسي تا خريد از فروشگاهي كه در آن فروشنده اي حضور ندارد ، به صورت الكترونيكي انجام مي گيرد .

اين تصويري از آينده تمام كشورهاي جهان از جمله كشور ايران است . تصويري كه بيانگر وجود فرصت هاي شغلي فراوان براي فارغ التحصيل IT است . البته يك مهندس IT نه تنها در آينده ، بلكه در حال حاضر نيز فرصت هاي شغلي فراواني دارد .

[پيك سنجش]
نويسنده: فيروزه سودايي